Muzeu i Artit Bashkëkohor në Shkup po kuron një ekspozitë të rëndësishme të veprës së Ken Friedman, ku do të prezantohet edhe Gjoko Muratovski.
Ekspozita “92 Evente + 1” do të shënojë 70 vjet të praktikës artistike të Ken dhe 60 vjet që kur ai, si pjesëmarrësi më i ri, iu bashkua Fluxus, lëvizjes inovative që ai formoi së bashku me George Maciunas, George Brecht, Yoko Ono, Nam June Paik, Joseph Beuys, John Cage, si dhe Christo dhe Jeanne-Claude.
Kjo ekspozitë do të prezantojë të gjitha 92 partiturat nga Ken Friedman, dhe gjithashtu do të rikrijojë vepra të zgjedhura nga fillimet e karrierës së tij, midis tyre një vepër e bërë fillimisht në vitin 1971 për ekspozitën e John Lennon dhe Yoko Onos “Kjo nuk është këtu” në Muzeun Everson në Syracuse, New York.
Veprat e Ken Friedman tashmë mbahen në koleksionet e përhershme të Muzeut të Artit Modern (MoMA) në New York, Muzeut të Artit të Harvardit dhe Institutit Smithsonian. Kjo ekspozitë do t’i shtojë një koleksion të ri të veprave të tij koleksioneve të përhershme të MoCA-së – duke përfshirë një vepër për Qytetin e Shkupit që Ken dhe Gjoko Muratovski e krijuan së bashku për këtë rast (+1).
*Ekspozita është prodhuar në bashkëpunim me Muzeun e Artit Bashkëkohor dhe mbështetet financiarisht nga Gjoko Muratovski, Vladimir Janchevski dhe Ljupcho Iljovski.
Kurator: Vladimir Janchevski
Producent: Ljupcho Iljovski
Drejtor Artistik: Gjoko Muratovski
Dizajn dhe paraqitje: Iliana Petrushevska
Teknik: Jordan Arsovski
Koordinator: Besnik Emini
Ekspozita bashkon artistë austriakë dhe maqedonas që hulumtojnë lidhjen mes njeriut dhe natyrës në epokën e antropocenit.
Kriza klimatike planetare sot po shfaqet me një shqetësim gjithnjë e më të madh. Fenomenet ekstreme të motit dhe pasojat e tyre shkatërruese po e ndryshojnë përgjithmonë përfytyrimin tonë romantik për “natyrën e pastër”. Si reagim ndaj këtyre ndryshimeve, ekspozita multimediale Preke natyrën bashkon artistë austriakë dhe maqedonas që mbajnë një qëndrim të qartë ndaj pasojave të Antropocenit. Puna e tyre nuk kufizohet vetëm në dokumentimin dhe artikulimin e rezistencës kundër shfrytëzimit të natyrës, por krijon edhe strategji nxitëse për një ndryshim thelbësor të mënyrës se si e shohim botën. Përmes veprave të tyre, artistët ofrojnë vizione plot shpresë, mundësi të reja për marrëdhënien mes njeriut dhe botës, të bazuara në kujdes, respekt dhe përgjegjësi ndaj mjedisit.
Njerëzimi prej kohësh e ka humbur iluzionin se qëndron mbi natyrën dhe sundon mbi të. Njerëzit nuk mund të kuptohen si të ndarë nga mjedisi i tyre, por vetëm përmes marrëdhënieve të tyre të ndërlikuara me qeniet e tjera të gjalla. Artistët e hulumtojnë këtë ndërthurje përmes mediave tradicionale si piktura, vizatimi, fotografia, videoja dhe skulptura, por edhe përmes praktikave të reja si bio-arti, i cili përfshin pjesëmarrjen aktive të organizmave jo-njerëzorë në procesin e krijimit. Ata gjithnjë e më shpesh dalin jashtë hapësirave tradicionale të ekspozimit, duke e lidhur punën e tyre me grupe për mbrojtjen e mjedisit, si edhe me lëvizje eko-feministe. Kështu lindin projekte eko-artistike që bashkojnë hulumtimin artistik dhe aktivizmin ekologjik. Këto projekte shpesh janë rezultat i bashkëpunimit ndërdisiplinor me shkencëtarë nga fusha të ndryshme, të cilët merren me tema si shfrytëzimi ekonomik i tokës, urbanizimi i tepruar, ndikimi global i zakoneve konsumatore, përhapja e epidemive dhe hulumtimi i organizmave të gjallë dhe gjenetikës. Seria e ekspozitave Preke natyrën, e cila deri më tani është prezantuar në 13 forume kulturore austriake në bashkëpunim me galeri dhe muze nga Evropa dhe SHBA-ja, lidhet me idetë e Aleksandër fon Humboltit, pionier i mendimit ekologjik dhe themelues i klimatologjisë, ekologjisë dhe oqeanografisë. Në vitin 1810, ai i shkroi Johan Volfgang fon Gëtes fjalët e famshme: “Natyra duhet të ndihet.”
Kuratore: Sabine Felner
Asistent i kuratores: Lorenc Felner
Artistë:
Xhudit Vagner, Nada Prlja, Petre Nikolloski, Irena Paskali, Michael Endlicher, Donja Alipur, Elena Kristofo, Anika Eshman, Maren Jelef – Klaus Pihler, Monika L. Lokasho, Alfred Hrushka, Prinzpod, Elizabet fon Samsonov, Nives Vidauer, Edgar Honetshleger, Monika Pihler, Marielis Sejler, Aneta Svetieva
