02/06/2026 - 30/07/2026
SFONDE: vepra dhe sfonde ng koleksioni i Muzeut të Artit Bashkëkohor Shkup dhe koleksioni i EVN nga Austria
Me ardhjen e modernizmit, hapësira reduktohet në një sfond, duke u bërë neutrale, e heshtur, pothuajse e padukshme. “Kubi i bardhë” ishte një skenë e thjeshtë për artin që përpiqet të çlirohet nga ornamentet dhe dekoret. Në të njëjtën kohë, në shekullin e 20-të, shprehjet arkitekturore u shfaqën në stilin e pavioneve me fasada xhami që lejojnë që pamjet të shpalosen, dhe brendësia dhe eksterieri të rrjedhin në njëra-tjetrën.
MSU në Shkup, si dhe selia e EVN në Maria Enzersdorf pranë Vjenës, Austri, ndajnë karakteristika të tilla arkitekturore të modernizmit. Për korridoret e ndërtesës austriake të viteve 1960, u zhvillua një koncept i jashtëzakonshëm, i lançuar në vitin 2018: artistëve iu ngarkua të krijonin sfonde të dizajnuara me porosi për mure të ndryshme, duke krijuar ishuj për ekspozita të veprave të zgjedhura nga koleksioni i korporatës. Ajo ekziston që nga viti 1995, është kuruar nga Bordi Këshillimor Artistik dhe përqendrohet në artin bashkëkohor ndërkombëtar. Për ekspozitën e vitit 2026 në MSU në Shkup, ky instalacion është transferuar në një mjedis të ndryshëm për herë të parë. Në katin përdhes të muzeut, janë instaluar mure mobile, me sfonde dhe vepra arti të zgjedhura nga koleksioni EVN, të kombinuara me vepra nga koleksioni MSU. Ato thyejnë jo vetëm planin e ndërtesës, por edhe nocionin modern të neutralitetit dhe objektivitetit. Ekranet e palosshme paraqiten në hapësirë si skulptura dhe, në të njëjtën kohë, si bartës të imazhit. Ato hapen dhe mbyllen, zbulojnë dhe fshehin. Kjo krijon tranzicione në vend të kufijve, dialog në vend të demarkacionit. Zëra, ngjyra dhe tekstura të ndryshme, kohë dhe mënyra të të menduarit takohen. Qartësia ndonjëherë e rreptë transformohet në një labirint përshtypjesh – shumështresore, të hapura dhe në ndryshim të vazhdueshëm.
“Sfonde” bashkon vepra arti nga origjina të ndryshme. Temat, subjektet dhe qëndrimet artistike nga disa breza kryqëzohen dhe informojnë njëra-tjetrën, duke e bërë të dukshme universalitetin e artit dhe prodhimit artistik.
Ekipi kuratorial: Brigitte Hack, Heike Meyer-Ripper, Markus Schinwald, Thomas D. Trumer, Blagoja Varošanec
Ndihmë kuratoriale: Iva Dimovski, Martin Embacher, Nikola Martinovski
Koncepti i dizajnit të ekspozitës: Markus Schinwald
Prodhimi dhe realizimi: Martin Embacher, Lisi Seininger
Vizualizimi i dizajneve të letrës së murit: Kristin Schmautzer
Organizimi: Natalija Mejandzieva, Nikola Martinovski
MSU Shkup – dizajn grafik: Albana Bekteš
Asistent për koleksionin e evn: Benjamin Kos
Mure mobile: Monozero DOOEL-Shkup
Shtypja: IDEA Plus 360° Communications
Në foton e kopertinës: Në plan të parë, një skulpturë nga Naso Beqarovski, Fitues, 1974, metal, nga koleksionet e MSU Shkup; në sfond: Elizabeth Bakambamba Tambwe, Dita që vrava Elvisin (Sfond), 2020, letër-muri, model i përsëritur, i mbledhur dixhitalisht nga një foto e montuar si burim; i porositur për koleksionet e EVN, 2020
Fotografia: Markus Krottendorfer
Pamje nga ekspozita: https://www.tapeti.at/en/exhibition-views/